Артқа қайту

Жұмыс берушілер мен салық агенттері

Жұмыс берушілер МӘМС төлемдерінің екі түрін жасайды - аударымдар (жұмыс берушінің есебінен) және жарналар (қызметкердің есебінен).

Аударымдар бойынша мөлшерлеме қызметкердің жалақысының 3% құрайды, бірақ олар жұмыс берушінің өз қаражатынан төленеді, олар жалақыдан ұсталмайды.

2026 жылы аударымдардың ең жоғары мүмкін мөлшері - 40 ЕТЖ-дан 3% – 2026 жылы салық салынатын шекті табыс, яғни 102 000 теңгеден аспайды.
Төлем тағайындау коды (КНП) – 121.

Жарна мөлшерлемесі 2% құрайды және бұл сома қызметкердің жалақысынан ұсталады.
2026 жылы жарнаның ең жоғары мүмкін мөлшері – 20 ЕТЖ-дан 2% - 2026 жылы салық салынатын шекті табыс, яғни 34 000 теңгеден аспайды.
Төлем тағайындау коды (КНП) – 122.

Егер қызметкер: балалар, зейнеткерлер, мүгедектігі бар адамдар, Алтын алқа немесе Күміс алқа алқаларымен марапатталған студенттер санатына жатса, бұл жағдайда жұмыс орнынан МӘМС жарналары төленбейді.

Салық агенттері (төлем көздерінен ұсталатын салықтарды есептеу, ұстап қалу және аудару бойынша міндеті бар тұлғалар) жұмыстарды немесе қызметтерді өтеу үшін жалданған тұлғалар үшін МӘМС жарналарын жұмыскерлермен бірдей тәртіппен аударады.

* ЕТЖ-ең төменгі жалақы. 2026 жылы оның мөлшері 85 000 теңгені құрайды.

Қызметкерлер

Жұмысшылар ай сайын жалақының 2% мөлшерінде жарна төлейді. Бұл қаражат олардың кірістерінен ұсталады, бірақ тікелей аударымды жұмыс беруші жүзеге асырады (яғни қызметкерге төлем операцияларын дербес жүргізудің қажеті жоқ).

2026 жылы жарнаның ең жоғары мүмкін мөлшері – 10 ЕТЖ-дан 2% - 2026 жылы салық салынатын шекті табыс, яғни 34 000 теңгеден аспайды.

Халықтың жеңілдетілген санаттары

ҚР халқының әлеуметтік осал топтарынан шыққан азаматтардың 14 санаты үшін МӘМС жарналарын мемлекет республикалық бюджеттен төлейді.

Оларға мыналар жатады:
1) 18 жасқа дейінгі балалар;
2) жұмыс істемейтін жүкті әйелдер (олар үшін зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдар алдыңғы 2 айдан артық төленбейді);
3) баланың жұмыс істемейтін ата-анасы (немесе заңды өкілдерінің бірі) үш жасқа толғанға дейін;
4) жүктілікке және босануға, жаңа туған баланы (балаларды) асырап алуға, баланы (балаларды) үш жасқа толғанға дейін оның (олардың) күтіміне байланысты демалыста жүрген адамдар;
5) мүгедек баланы күтуді жүзеге асыратын жұмыс істемейтін адамдар;
6) бірінші топтағы мүгедектігі бар адамға күтім жасауды жүзеге асыратын жұмыс істемейтін адамдар;
7) зейнеткерлер, оның ішінде Ұлы Отан соғысының ардагерлері;
8) қылмыстық-атқару (пенитенциарлық)жүйесі мекемелерінде (қауіпсіздігі ең төмен мекемелерді қоспағанда) сот үкімі бойынша жазасын өтеп жүрген адамдар;
9) тергеу изоляторларында ұсталатын адамдар, сондай-ақ үй қамағына алу түріндегі бұлтартпау шарасы қолданылған жұмыс істемейтін адамдар;
10) жұмыс істемейтін қандастар;
11) "алтын алқа", "Күміс алқа" алқаларымен наградталған немесе бұрын "Батыр ана" атағын алған, сондай-ақ I және II дәрежелі "Ана даңқы" ордендерімен наградталған көп балалы аналар;
12) мүгедектігі бар адамдар;
13)орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары білім беру, сондай-ақ жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алатын адамдар (күндізгі бөлім студенттері);
14) мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмекті жұмыс істемейтін алушылар.

ҚР халқының әлеуметтік осал топтарының 2 санаты үшін МӘМС жарналарын мемлекет жергілікті бюджеттен төлейді.
Оларға мыналар жатады:
1) ресми тіркелген жұмыссыздар;
2) әлеуметтік әл-ауқаттың дағдарыстық немесе шұғыл деңгейіне жататын жұмыс істемейтін адамдар.

Жұмыссыз адамдар бойынша деректерді, сондай-ақ әлеуметтік әл-ауқаттың дағдарыстық немесе шұғыл деңгейіне жататын жұмыс істемейтін адамдар бойынша мәліметтерді Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі қалыптастырады және қорға береді. Яғни, Қор осы жеңілдікті санаттарды қалыптастырмайды, бірақ Еңбек министрлігінің тізіміндегі адамдарға мәртебе береді.

Бірыңғай төлем төлеушілер

Бірыңғай төлемді (ЕП) жеке кәсіпкерлер немесе заңды тұлғалар өз қызметкерлері үшін төлейді.
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап бірыңғай төлем мөлшері есептелген кірістердің 24,8% құрайды және оны жеке кәсіпкер немесе заңды тұлға дербес төлейді.

ЕП төлемдердің бірнеше түрін қамтиды: жеке табыс салығы, жұмыс беруші мен қызметкердің міндетті зейнетақы жарналары, әлеуметтік аударымдар, жарналар және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналары. Егер қызметкер қандай да бір төлемнен немесе салықтан босатылған болса, онда оның мөлшері бірыңғай төлем сомасынан шегеріледі.

ЖК, ШҚ иелері және жеке практикамен айналысатын тұлғалар

Жеке кәсіпкерлер, жеке практикамен айналысатын адамдар* және шаруа қожалықтарының (ШҚ) иелері МӘМС-ке 1,4 ЕТЖ-дан 5% мөлшерінде жарна төлейді, бұл 2026 жылы 5950 теңге.

Жарна мөлшері белгіленген және ағымдағы айдағы табыс деңгейіне байланысты емес.
Сақтандырылған тұлға мәртебесін жоғалтпау үшін МӘМС жарналарын ай сайын төлеу қажет.
Төлем тағайындау коды (КНП) – 122.

* Жеке практикамен айналысатын адам-жеке нотариус, жеке сот орындаушысы, адвокат, кәсіби медиатор.

Маңызды: егер ЖК ол үшін МӘМС-ке қажетті төлемдерді аударатын басқа ұйымда жалдамалы қызметкер болып табылса, бұл оны ЖК ретінде өзі үшін жарналарды төлеуден босатпайды.
Жарналарды төлеуді ресми түрде тоқтатылған немесе әрекетсіз деп танылған жеке кәсіпкерлер ғана тоқтатады.

Дербес төлеушілер

Тәуелсіз төлеушілер санатына тұрақты жұмысы жоқ және жеңілдікті Санаттар тізіміне кірмейтіндер кіреді.

Дербес төлеушілер үшін МӘМС жарнасының мөлшері 1 ЕТЖ-нің 5% -. құрайды, 2026 жылы бұл ай сайын 4250 теңге.
Төлем тағайындау коды-122.

Жарналар сомасын, оның ішінде өткізіп алған кезеңдер болған жағдайда, сайттағы «төлем калькуляторы» сервисінің көмегімен есептеуге болады.

Төлемді кез келген банкте немесе оның мобильді қосымшасында, «Қазпошта» АҚ бөлімшелерінде немесе «Касса 24» өзіне-өзі қызмет көрсету терминалдары және Qiwi әмиян арқылы жасауға болады.
Сақтанушы мәртебесі қатарынан 12 ай – өткен немесе болашақ үшін жарналар болған кезде беріледі.

Осылайша, тәуелсіз төлеуші МӘМС үшін төлеудің екі әдісін қолдана алады:
  • өткен жыл үшін өткізіп алған кезеңдерді (берешекті) төлеңіз (өткен 12 айдың ішінен), егер олар болған болса. Бұл ретте мәртебесін жоғалтпау үшін болашақта жарналарды үнемі төлеуді жалғастыру маңызды;
  • болашақ 12 ай үшін төлеңіз, яғни өткен кезеңдегі қарызды өтеудің қажеті жоқ, ал сақтанушының мәртебесі жыл бойы белсенді болады.



Маңызды: жарналарды әр ай үшін бөлек төлеу керек, бірыңғай жалпы сомамен төлеген кезде алгоритм жүйемен танылмайды және мәртебе берілмейді.