МӘМС үшін ай сайынғы төлем мөлшері төлеушінің санатына байланысты: - Жұмыс берушілер МӘМС төлемдерінің екі түрін жасайды-аударымдар (жұмыс берушінің есебінен) және жарналар (қызметкердің есебінен). Аударымдар бойынша мөлшерлеме қызметкердің жалақысының 3% құрайды, бірақ олар жұмыс берушінің өз қаражатынан төленеді, олар жалақыдан ұсталмайды. 2026 жылы аударымдардың ең жоғары мүмкін мөлшері-40 ЕТЖ - дан 3% (ең төменгі жалақы. 2026 жылы оның мөлшері 85 000 теңгені құрайды) - 2026 жылы салық салынатын шекті табыс, яғни 102 000 теңгеден аспайды. Төлем тағайындау коды (ТТК) – 121. Жарна мөлшерлемесі 2% құрайды және бұл сома қызметкердің жалақысынан ұсталады. 2026 жылы жарнаның ең жоғары мүмкін мөлшері – 20 ЕТЖ-дан 2% - 2026 жылы салық салынатын шекті табыс, яғни 34 000 теңгеден аспайды. Төлем тағайындау коды (ТТК) – 122. - Қызметкерлер ай сайын жалақының 2% мөлшерінде жарна төлейді. Бұл қаражат олардың кірістерінен ұсталады, бірақ тікелей аударымды жұмыс беруші жасайды. 2026 жылы жарнаның ең жоғары мүмкін мөлшері – 20 ЕТЖ-дан 2% - 2026 жылы салық салынатын шекті табыс, яғни 34 000 теңгеден аспайды. - Дербес төлеушілер 1 ЕТЖ-нің 5% -. төлейді, 2026 жылы бұл ай сайын 4250 теңге. Төлем тағайындау коды-122. Дербес төлеуші МӘМС үшін төлеудің екі әдісін пайдалана алады: - өткен жыл үшін өткізіп алған кезеңдерді (берешекті) (өткен 12 айдың ішінен), егер олар болған болса, төлеуге міндетті. Бұл ретте мәртебесін жоғалтпау үшін болашақта жарналарды үнемі төлеуді жалғастыру маңызды; - болашақ 12 ай үшін төлеңіз, яғни өткен кезеңдегі берешекті өтеудің қажеті жоқ, бұл ретте сақтанушының мәртебесі жыл бойы белсенді болады. Маңызды: жарналарды әр ай үшін бөлек төлеу керек, бірыңғай жалпы сомамен төлеген кезде алгоритм жүйемен танылмайды және мәртебе берілмейді. - Бірыңғай төлемді (БТ) жеке кәсіпкерлер немесе заңды тұлғалар өз қызметкерлері үшін төлейді. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап бірыңғай төлем мөлшері есептелген кірістердің 24,8% -. құрайды және оны жеке кәсіпкер немесе заңды тұлға дербес төлейді. - Жеке кәсіпкерлер, жеке практикамен айналысатын тұлғалар (жеке нотариус, жеке сот орындаушысы, адвокат, кәсіби медиатор) және шаруа қожалықтарының (ШҚ) иелері МӘМС-ке 1,4 ЕТЖ-нің 5% мөлшерінде жарна төлейді, бұл 2026 жылы 5950 теңге. Жарна мөлшері белгіленген және ағымдағы айдағы табыс деңгейіне байланысты емес. Төлем тағайындау коды (ТТК) – 122. Жарналарды кез келген банкте, банктердің мобильді қосымшасында, "Қазпошта" АҚ, Касса 24 терминалдары және Qiwi әмиян арқылы төлеуге болады. Дереккөз: "Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы" 2015 жылғы 16 қарашадағы № 405-V ҚР Заңының 27 - бабының 1-тармағы, 28-бабы "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының 2017 жылғы 25 желтоқсандағы № 120-VI Кодексінің 776-3-бабы "Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы" Заңның 28-бабы Қазақстан Республикасының 2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚРЗ Салық кодексінің 820-бабы. "Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы" Заңның 26 және 26-1-бабының 1-тармағы

Жұмыс берушілер МӘМС төлемдерінің екі түрін жасайды-аударымдар (жұмыс берушінің есебінен) және жарналар (қызметкердің есебінен). Аударымдар бойынша мөлшерлеме қызметкердің жалақысының 3% құрайды, бірақ олар жұмыс берушінің өз қаражатынан төленеді, олар жалақыдан ұсталмайды. 2026 жылы аударымдардың ең жоғары мүмкін мөлшері - 40 ЕТЖ-дан 3% – 2026 жылы салық салынатын шекті табыс, яғни 102 000 теңгеден аспайды. Төлем тағайындау коды (ТТК) – 121. Жарна мөлшерлемесі 2% құрайды және бұл сома қызметкердің жалақысынан ұсталады. 2026 жылы жарнаның ең жоғары мүмкін мөлшері – 20 ЕТЖ-дан 2% - 2026 жылы салық салынатын шекті табыс, яғни 34 000 теңгеден аспайды. Төлем тағайындау коды (ТТК) – 122. Егер қызметкер: балалар, зейнеткерлер, мүгедектігі бар адамдар, Алтын алқа немесе Күміс алқа алқаларымен марапатталған студенттер санатына жатса, бұл жағдайда жұмыс орнынан МӘМС жарналары төленбейді. Салық агенттері (төлем көздерінен ұсталатын салықтарды есептеу, ұстап қалу және аудару бойынша міндеті бар тұлғалар) жұмыстарды немесе қызметтерді өтеу үшін жалданған тұлғалар үшін МӘМС жарналарын жұмыскерлермен бірдей тәртіппен аударады. * ЕТЖ-ең төменгі жалақы. 2026 жылы оның мөлшері 85 000 теңгені құрайды.

МӘМС төлемдерін уақтылы төлемегені үшін өсімпұл есептеледі: мерзімі өткен әрбір күн үшін (төлем күнін қоса алғанда) ҚР Ұлттық Банкінің 1,25 еселенген базалық мөлшерлемесі.

Өсімпұл төлемдер төленбеген кезде есептеледі:

• Жұмыс берушілер (жұмыстарды немесе қызметтерді өтеулі көрсету шарттары бойынша жалданған қызметкерлер мен адамдар үшін)
• Жеке кәсіпкерлер (ЖК)
• Шаруа қожалықтарының (ШҚ)иелері
• Жеке практикамен айналысатын адамдар
• Жеке көмекшілер үшін бірыңғай төлем төлеушілер

Есептелген өсімпұлдың мөлшерін салық бөлімінен білуге болады (Мемлекеттік кірістер басқармасы).

Дереккөздер:
14-бап, "міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы"2015 жылғы 16 қарашадағы № 405-V ҚР Заңының 30-бабы
"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының 2017 жылғы 25 желтоқсандағы № 120-VI кодексінің 117-бабы

Аударымдардың, жарналардың немесе өсімпұлдардың артық немесе қате төленген сомаларын қайтару үшін "Азаматтарға арналған үкімет "Мемлекеттік корпорациясы" КЕАҚ-ға өтініш беру қажет. 

Мемлекеттік корпорацияның мекенжайларын сайттан табуға болады gov4c.kz.

Іс-қимыл тәртібі:

Өтінішті дербес төлеуші берген кезде үлгі бойынша өтінішті толтырыңыз.
Төлеуші-жұмыс беруші өтініш берген кезде пайдасына жарналар жүргізілген сомаларды қайтаруға қызметкердің келісімі туралы өтініш қосымша міндетті түрде қоса беріледі.

Қаражатты қайтарудан бас тартылуы мүмкін:

1) мемлекеттік көрсетілетін қызметті алу үшін көрсетілетін қызметті алушы ұсынған құжаттардың және (немесе) енгізілген деректердің (мәліметтердің) дәйексіздігін анықтау;

2) көрсетілетін қызметті алушының және (немесе) мемлекеттік қызметті көрсету үшін қажетті ұсынылған материалдардың, объектілердің, деректер мен мәліметтердің осы Қағидаларда және Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген талаптарға сәйкес келмеуі;

3) көрсетілетін қызметті алушыға қатысты заңды күшіне енген сот шешімі бар, оның негізінде көрсетілетін қызметті алушы мемлекеттік көрсетілетін қызметті алуға байланысты арнайы құқығынан айырылған;

4) "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабына сәйкес көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызметті көрсету үшін талап етілетін қолжетімділігі шектеулі дербес деректерге қол жеткізуге ұсынылатын келісімінің болмауы.

Дереккөздер:

1. «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» 2015 жылғы 16 қарашадағы № 405-V ҚР Заңы

2. ҚР ДСМ 2017 жылғы 30 маусымдағы № 478 бұйрығымен бекітілген Аударымдардың, жарналардың және (немесе) аударымдарды және (немесе) жарналарды уақтылы және (немесе) толық төлемегені үшін өсімпұлдың артық (қате) есепке жатқызылған сомаларын төлеушілерге қайтаруды жүзеге асыру қағидалары

“МӘМС туралы” Заңға сәйкес жұмыс беруші ай сайын қызметкердің әлеуметтік медициналық сақтандыруға аударымдары мен жарналарын жүргізуі керек.

Егер бір айда төлем болмаса, мәртебе “сақтандырылмаған” болып өзгереді. Көбінесе қызметкер ұзақ (күнтізбелік 1 айдан астам) еңбек демалысына кетсе, жұмыс берушілер бірнеше кезеңдегі міндетті төлемдерді біріктіреді. Алайда, МӘМС үшін қызметкердің табысынан төлемдерді жүзеге асыру кезінде оларды міндетті ай сайынғы аударымдарда олқылықтар болмайтындай және тиісінше қызметкер Сақтандырылған тұлға мәртебесін сақтап қалатындай етіп, демалыстың әрбір айы бойынша бөлу керек.

“Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы” 2015 жылғы 16 қарашадағы № 405-V ҚР Заңының 5-бабының 3-тармағы

Жұмыс берушілер халықтың мынадай санаттары үшін МӘМС төлемдерінен босатылады: 
1) балалар;
2) жүктілікке және босануға, жаңа туған баланы (балаларды) асырап алуға, баланы (балаларды) үш жасқа толғанға дейін оның (олардың) күтіміне байланысты демалыста жүрген адамдар;
3) зейнетақы төлемдерін алушыларға, оның ішінде Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне;
4) "Алтын алқа", "Күміс алқа" алқаларымен наградталған немесе бұрын "Батыр ана" атағын алған, сондай-ақ I және II дәрежелі "Ана даңқы" ордендерімен наградталған көп балалы аналар;
5) мүгедектігі бар адамдар;
6) орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары білім беру, сондай-ақ жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алушыларды;
7) әскери қызметшілер;
8) арнаулы мемлекеттік органдардың қызметкерлері;
9) құқық қорғау органдарының қызметкерлері.

Дереккөз:
Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға аударымдарды және (немесе) жарналарды есептеу (ұстап қалу) және аудару қағидалары мен мерзімдерін және төлеушілерге аударымдардың, жарналардың және (немесе) өсімпұлдардың артық (қате) есептелген сомаларын уақтылы және (немесе)уақтылы төлемегені үшін қайтаруды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы "Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2017 жылғы 30 маусымдағы № 478 бұйрығы аударымдарды және (немесе) жарналарды толық төлемеу"

Жұмысшылар ай сайын жалақының 2% мөлшерінде жарна төлейді. Бұл қаражат олардың кірістерінен ұсталады, бірақ тікелей аударымды жұмыс беруші жүзеге асырады (яғни қызметкерге төлем операцияларын дербес жүргізудің қажеті жоқ). 2026 жылы жарнаның ең жоғары мүмкін мөлшері – 20 ЕТЖ-дан 2% - 2026 жылы салық салынатын шекті табыс, яғни 34 000 теңгеден аспайды.

Жеке кәсіпкерлер, жеке практикамен айналысатын адамдар* және шаруа қожалықтарының (ШҚ) иелері МӘМС-ке 1,4 ЕТЖ-дан 5% мөлшерінде жарна төлейді, бұл 2026 жылы 5950 теңге. Жарна мөлшері белгіленген және ағымдағы айдағы табыс деңгейіне байланысты емес. Сақтандырылған тұлға мәртебесін жоғалтпау үшін МӘМС жарналарын ай сайын төлеу қажет. Төлем тағайындау коды (ТТК) – 122. * Жеке практикамен айналысатын адам-жеке нотариус, жеке сот орындаушысы, адвокат, кәсіби медиатор. Маңызды: егер ЖК ол үшін МӘМС-ке қажетті төлемдерді аударатын басқа ұйымда жалдамалы қызметкер болып табылса, бұл оны ЖК ретінде өзі үшін жарналарды төлеуден босатпайды. Жарналарды төлеуді ресми түрде тоқтатылған немесе әрекетсіз деп танылған жеке кәсіпкерлер ғана тоқтатады. Дереккөздер: "міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы"Заңның 28-бабы

Дербес төлеушілер санатына тұрақты жұмысы жоқ және жеңілдік санаты тізіміне жатпайтындар кіреді. Дербес төлеушілер үшін МӘМС жарнасының мөлшері 1 ЕТЖ-нің 5% құрайды, 2026 жылы бұл ай сайын 4250 теңге. Төлем тағайындау коды-122. Төлемді кез келген банкте немесе оның мобильді қосымшасында, "Қазпошта" АҚ бөлімшелерінде немесе "Касса 24" өзіне-өзі қызмет көрсету терминалдары және Qiwi әмиян арқылы жасауға болады. Сақтандыру мәртебесі қатарынан 12 ай – өткен немесе болашақ айлар үшін жарналар болған кезде беріледі. Осылайша, дербес төлеуші МӘМС үшін төлеудің екі әдісін қолдана алады: - өткен жыл үшін өткізіп алған кезеңдерді (берешекті) (өткен 12 айдың ішінен), егер олар болған болса, төлеуге міндетті. Бұл ретте мәртебесін жоғалтпау үшін болашақта жарналарды үнемі төлеуді жалғастыру маңызды; - болашақ 12 ай үшін төлеңіз, яғни өткен кезеңдегі берешекті өтеудің қажеті жоқ, бұл ретте сақтандыру мәртебесі жыл бойы белсенді болады. Маңызды: жарналарды әр ай үшін бөлек төлеу керек, бірыңғай жалпы сомамен төлеген кезде алгоритм жүйемен танылмайды және мәртебе берілмейді. "Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы" Заңның 28-бабы

Бірыңғай төлемді (БТ) жеке кәсіпкерлер немесе заңды тұлғалар өз қызметкерлері үшін төлейді. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап бірыңғай төлем мөлшері есептелген кірістердің 24,8% -. құрайды және оны жеке кәсіпкер немесе заңды тұлға дербес төлейді. БТ төлемдердің бірнеше түрін қамтиды: жеке табыс салығы, жұмыс беруші мен қызметкердің міндетті зейнетақы жарналары, әлеуметтік аударымдар, жарналар және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналары. Егер қызметкер қандай да бір төлемнен немесе салықтан босатылған болса, онда оның мөлшері бірыңғай төлем сомасынан шегеріледі. Қазақстан Республикасының 2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚРЗ Салық кодексінің 820-бабы.

ҚР халқының әлеуметтік осал топтарынан шыққан азаматтардың 14 санаты үшін МӘМС жарналарын мемлекет республикалық бюджеттен төлейді. Оларға мыналар жатады: 1) 18 жасқа дейінгі балалар; 2) жұмыс істемейтін жүкті әйелдер (олар үшін зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдар алдыңғы 2 айдан артық төленбейді); 3) баланың жұмыс істемейтін ата-анасы (немесе заңды өкілдерінің бірі) үш жасқа толғанға дейін; 4) жүктілікке және босануға, жаңа туған баланы (балаларды) асырап алуға, баланы (балаларды) үш жасқа толғанға дейін оның (олардың) күтіміне байланысты демалыста жүрген адамдар; 5) мүгедек баланы күтуді жүзеге асыратын жұмыс істемейтін адамдар; 6) бірінші топтағы мүгедектігі бар адамға күтім жасауды жүзеге асыратын жұмыс істемейтін адамдар; 7) зейнеткерлер, оның ішінде Ұлы Отан соғысының ардагерлері; 8) қылмыстық-атқару (пенитенциарлық)жүйесі мекемелерінде (қауіпсіздігі ең төмен мекемелерді қоспағанда) сот үкімі бойынша жазасын өтеп жүрген адамдар; 9) тергеу изоляторларында ұсталатын адамдар, сондай-ақ үй қамағына алу түріндегі бұлтартпау шарасы қолданылған жұмыс істемейтін адамдар; 10) жұмыс істемейтін қандастар; 11) "алтын алқа", "Күміс алқа" алқаларымен наградталған немесе бұрын "Батыр ана" атағын алған, сондай-ақ I және II дәрежелі "Ана даңқы" ордендерімен наградталған көп балалы аналар; 12) мүгедектігі бар адамдар; 13)орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары білім беру, сондай-ақ жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алатын адамдар (күндізгі бөлім студенттері); 14) мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмекті жұмыс істемейтін алушылар. ҚР халқының әлеуметтік осал топтарының 2 санаты үшін МӘМС жарналарын мемлекет жергілікті бюджеттен төлейді. Оларға мыналар жатады: 1) ресми тіркелген жұмыссыздар; 2) әлеуметтік әл-ауқаттың дағдарыстық немесе шұғыл деңгейіне жататын жұмыс істемейтін адамдар. Жұмыссыз адамдар бойынша деректерді, сондай-ақ әлеуметтік әл-ауқаттың дағдарыстық немесе шұғыл деңгейіне жататын жұмыс істемейтін адамдар бойынша мәліметтерді Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі қалыптастырады және қорға береді. Яғни, Қор осы жеңілдікті санаттарды қалыптастырмайды, бірақ Еңбек министрлігінің тізіміндегі адамдарға мәртебе береді. "Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы" Заңның 26 және 26-1-бабының 1-тармағы

МӘМС төлемдерін басқа кезеңдерге қайта бөлуге болмайды, бірақ оларды қайтаруға болады.