Қазақстан Республикасының «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңына сәйкес 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап әлеуметтік әл-ауқаттың белгіленген «D» және «Е» санаттарына жатқызылған жұмыс істемейтін азаматтар үшін МӘМС жүйесіне аударымдарды жергілікті атқарушы органдар (әкімдіктер) бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырады. Осыған
байланысты аталған тұлғалар МӘМС жүйесінде сақтандырылған болып табылады және заңнамада белгіленген көлемде медициналық көмек алу құқығына ие.
Жеке кабинеттегі «Сақтандырылған («D» немесе «Е» санаты ретінде)» мәртебесі Цифрлық отбасы картасының деректері бойынша тұлғаның отбасының (тұлғаның) әлеуметтік әл-ауқат деңгейінің «D» немесе «Е» санатына жатқызылғанын білдіреді.
Цифрлық отбасы картасы – бұл мемлекеттік органдардың деректері негізінде әлеуметтік әл-ауқат деңгейін (A, B, C, D, E санаттары) айқындайтын және азаматтарға әлеуметтік қолдау шараларын ұсыну үшін пайдаланылатын мемлекеттік ақпараттық жүйе.
МӘМС жүйесінде медициналық көмектің түрлері мен оны алу тәртібі бойынша сұрақтар туындаған жағдайда, азаматтар «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ немесе тіркелген емханаңызға жүгіне алады
МӘМС калькуляторы

Жұмыс берушілер МӘМС төлемдерінің екі түрін жасайды: 1) олар ай сайын қызметкер жалақысының 3% мөлшерінде өз қаражатынан төлейтін аударымдар. Ай сайынғы аударымдардың ең жоғары сомасы айына 10 еселенген ЕТЖ**-дан 3% - дан немесе 2025 жылы 25500 теңгеден аспауы тиіс. Аударымдар үшін төлем тағайындау коды (КНП) - 121; 2) жарналар. Олардың жұмыс берушісі қызметкердің жалақысынан ай сайын 2% ұстайды. Мұнда да жоғарғы шек бар, айына 10 еселенген ЕТЖ-дан 2%-ы одан артық жұмыс беруші төлемеуі тиіс немесе 2025 жылы 17000 теңге. Егер қызметкер бірнеше жерде еңбек етсе, барлық жұмыс орындарынан МӘМС жарналарының сомасы ай сайын 17000 теңгеден аспауы тиіс. Жарналар үшін төлем тағайындау коды (КНП) - 122. Ақылы жұмыстарды немесе қызметтерді көрсету үшін қабылданған тұлғалардың МӘМС аударымдарын салық агенті* (жұмыс беруші) қызметкерлерге төлеген сияқты аударады. Жарналар үшін төлем мақсатының коды (PNC) - 122 *Салық агенті - Салық кодексіне сәйкес төлем көзінен ұсталатын салықтарды есептеу, ұстап қалу және аудару міндеті жүктелген тұлға **ЕТЖ - ең төменгі жалақы. 2025 жылы оның мөлшері 85000 теңгені құрайды. МӘМС калькуляторы

Қызметкерлер ай сайын өз жалақысынан 2% мөлшерінде жарна төлейді. Бұл қаражат олардың табысынан ұсталады, бірақ төлемді тікелей жұмыс беруші аударады (яғни қызметкерге өздігінен төлем жасау қажет емес). 2026 жылы ең жоғарғы жарна – 34 000 теңге (20 ЕТЖ* бойынша 2% – шекті табыс). МӘМС калькуляторы

Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік осал топтарға кіретін 14 жеңілдік санатындағы азаматтардың МӘМС бойынша жарналарын мемлекет төлейді. Олар: 1. 18 жасқа дейінгі балалар; 2. Жұмыс істемейтін жүкті әйелдер (соңғы 2 айдан аса зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдар төленбеген кезде); 3. 3 жасқа дейінгі бала тәрбиелеп отырған жұмыс істемейтін ата-ана немесе заңды өкілдердің бірі; 4. Жүктілік және босану, жаңа туған баланы асырап алу, 3 жасқа дейінгі балаларға күтім жасау үшін демалыстағы тұлғалар; 5. Мүмкіндігі шектеулі балаға күтім жасайтын жұмыс істемейтін тұлғалар; 6. Бірінші топтағы мүмкіндігі шектеулі жанға күтім жасайтын жұмыс істемейтін тұлғалар; 7. Зейнеткерлер, соның ішінде Ұлы Отан соғысының ардагерлері; 8. Қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінде сот шешімі бойынша жазасын өтеп жатқан тұлғалар (минималды қауіпсіздік мекемелерінен басқа); 9. Тергеу изоляторларында отырған тұлғалар, сондай-ақ үйқамаққа алынған және жұмыс істемейтін тұлғалар; 10. Жұмыс істемейтін қандастар; 11. «Алтын алқа», «Күміс алқа» иегерлері, бұрын «Батыр ана» атағын алған көпбалалы аналар, сондай-ақ I және II дәрежелі «Ана даңқы» ордендермен марапатталғандар; 12. Мүмкіндігі шектеулі жандар; 13. Орта, техникалық және кәсіптік, жоғары, қосымша жоғары білім беру ұйымдарында күндізгі оқу бөлімінде оқитын студенттер; 14. Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алатын жұмыс істемейтін тұлғалар. Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік осал топтарға жататын 2 санат бойынша МӘМС жарналарын мемлекет жергілікті бюджет есебінен төлейді. Олар: 1. ресми түрде тіркелген жұмыссыздар; 2. әлеуметтік әл-ауқатының дағдарыстық немесе шұғыл деңгейіне жататын жұмыс істемейтін тұлғалар. Жұмыссыз адамдар туралы деректер, сондай-ақ әлеуметтік әл-ауқатының дағдарыстық немесе шұғыл деңгейіне жататын жұмыс істемейтін тұлғалар туралы мәліметтерді Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі қалыптастырып, Қорға жолдайды. Яғни Қор жеңілдікті санаттарды өз бетінше қалыптастырмайды, тек Еңбек министрлігі ұсынған тізім негізінде азаматтарға тиісті мәртебені береді. "Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы" Заңның 26, 26-1-бабының 1-тармағы МӘМС калькуляторы

Бірыңғай төлемді жеке кәсіпкерлер немесе заңды тұлғалар өз қызметкерлері үшін төлейді. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап бірыңғай төлем мөлшері есептелген табыстың 24,8%-ын құрайды және оны жеке кәсіпкер немесе заңды тұлға өздігінен төлейді. Бірыңғай төлем бірнеше төлем түрі: жеке табыс салығын, жұмыс беруші мен жұмыскердің міндетті зейнетақы жарналарын, әлеуметтік аударымдарды, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға арналған жарналар мен аударымдарды қамтиды. Егер жұмыскер қандай да бір төлемнен немесе салықтан босатылса, оның мөлшері Бірыңғай төлемнің жалпы сомасынан шегеріледі. Дереккөз: Қазақстан Республикасының 2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚРЗ Салық кодексінің 820-бабы. МӘМС калькуляторы

Дербес төлеушілер санатына тұрақты жұмысы жоқ және жеңілдік санатына кірмейтін азаматтар жатады. Бұл санат үшін МӘМС жарнасы 1 ЕТЖ-ның 5%-ын құрайды. 2026 жылы ай сайын 4250 теңге. Төлем тағайындау коды – 122. Төлемді кез келген банкте немесе оның мобильді қосымшасында, «Қазпошта» АҚ бөлімшелерінде, сондай-ақ «Касса 24» және Qiwi терминалдары арқылы төлеуге болады. Сақтандырылған мәртебесі соңғы немесе алдағы 12 айға жарналар төленген кезде беріледі. Осылайша, дербес төлеушілер МӘМС жарналарын екі тәсілмен төлей алады: - өткен 12 ай ішінде төленбеген айлар болса, қарызды өтеу. Бірақ мәртебені жоғалтпау үшін ары қарай жарналарды уақытылы төлеп отыру қажет; - алдағы 12 айға алдын ала төлеу. Бұл жағдайда өткен қарызды өтеудің қажеті жоқ, ал сақтандырылған мәртебесі бір жылға жарамды болады. Маңызды: жарналарды әр айға жеке-жеке төлеу қажет. Соманы бір реттік төлеммен енгізген жағдайда мәртебе берілмейді. Дереккөз: "Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы" Заңның 28-бабы МӘМС калькуляторы

Жеке кәсіпкерлер, жеке практикамен айналысатын тұлғалар* және шаруа қожалықтарының (ШҚ) иелері МӘМС жарналарын 1,4 ЕТЖ-нің 5%-ы мөлшерінде төлейді, бұл 2026 жылы 5 950 теңгені құрайды. Жарна мөлшері тұрақты болып табылады және ағымдағы айдағы табыс деңгейіне қарамайды. МӘМС жарналарын сақтандырылған мәртебесін жоғалтпау үшін ай сайын төлеу қажет. Төлем тағайындау коды (ТТК) – 122. * Жеке практикамен айналысатын тұлғалар – жеке нотариус, жеке сот орындаушысы, адвокат, кәсіби медиатор. Маңызды: егер ЖК басқа ұйымның жалдамалы қызметкері болып жұмыс істесе және ол жерде оның орнына МӘМС төлемдері аударылса да, ЖК ретінде жарна төлеуден босатылмайды. Тек ресми түрде қызметін тоқтатқан немесе әрекетсіз деп танылған ЖК ғана жарна төлеуден босатылады. Дереккөздер: "Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы" Заңның 28-бабы МӘМС калькуляторы